Miedź beztlenowa
Miedź beztlenowa (OFC) jest najpowszechniej używanym materiałem na świecie do produkcji kabli. Normalnie miedź którą możemy znaleźć w domowych instalacjach jest znana jako „twarda”. Rodzaj ten zawiera około 500 do 750 jednostek na milion tlenu, co powoduje utlenianie się miedzi. Kiedy się to dzieje, podnosi się oporność kabla, a to oznacza dłuższą i cięższą drogę do przebycia i przekłada się na jakość dźwięku.
Miedź beztlenowa jest produkowana w sposób który prawie kompletnie eliminuje tlen z miedzi do poziomu 50 jednostek na milion. Nie tylko poprawia to dźwięk, ale także wydłuża ich żywotność.
Miedź beztlenowa jest również nazywana miedzią czterech dziewiątek (99,99% czystości), a inne firmy podają, że używają miedzi sześciu lub nawet siedmiu dziewiątek (czyli 99,99999% czystości), ale nie jest to w większości uznawana jednostka.
Chord do swoich cyfrowych kabli używa specjalnie odlewanej miedzi. Miedź ta jest odlewana w środowisku wypełnionym obojętnym gazem. Uzyskuje się w ten sposób ekstremalnie czysty metal (99,997%) stosowany przez nas w kablach cyfrowych. Niestety w przypadku kabli analogowych proces ten nie sprawdził się.
Miedź beztlenowa używana jest w modelach Crimson, Cobra 3 i Power Chord. Specjalnie odlewana miedź jest użyta we wszystkich kablach cyfrowych.
Srebro
Srebro jest nieco lepszym przewodnikiem niż miedź, co jest jednym z powodów częstego użycia go w przewodach hi-fi. Srebro wprowadza więcej „muzykalności” i uważa się, że generalnie srebro lepiej brzmi niż miedź, pod warunkiem, że jeżeli jest odpowiednio przygotowane. Jeżeli przy srebrnych przewodach nie zastosuje się w odpowiedniej izolacji, otrzymamy zbyt jasny i nieprecyzyjny dźwięk, w którym będzie za dużo basu, za mało średnicy i za dużo wysokich tonów.
Chord jako izolacji niemal zawsze używa Teflonu, co daje ekstremalnie naturalne brzmienie.
W obecnej chwili pokrywamy srebrem miedź beztlenową, ponieważ doświadczenia pokazały, że użycie samego srebra powoduje minimalną poprawę dźwięku a jego koszt jest zbyt duży, aby usprawiedliwić wzrost ceny. Sygnał, który płynie w przewodzie, przesyłany jest po jego powierzchni, a nie wewnątrz, więc pokrywanie srebrem jest nie tylko zabiegiem podnoszącym koszt kabla, ale spełnia wymagania jeżeli chodzi o jakość dźwięku.
Beztlenowa miedź pokryta srebrem jest użyta w Chameleon Silver Plus, Chorus 2, Anthem 2, Signet 2, Signet, Signature Plus, Indigo Plus i Codac Silver Plus.
Multistrand czy solid-core?
Wszystkie przewodniki mogą mieć rdzeń typu multistrand, z wielu, skręconych ze sobą drucików, lub pojedynczy – solid-core. Kabel ze skrętki posiada mnóstwo cienkich przewodników mocno skręconych wokół osi wiązki. Pojedynczy kabel posiada jeden gruby przewodnik (drut).
Ciągle debatuje się nad tym które z tych rozwiązań jest lepsze, ale wciąż wykonywane badania jednoznacznie nie definiują czy więcej jest za czy przeciw, jeżeli dotyczy to budowy kabli analogowych. Trzeba powiedzieć, że większość naszych kabli analogowych posiada budowę multistrand, oprócz modeli Chorus 2, Signet i oczywiście Signature Plus, w których zastosowano solid-core. Dlatego też, mimo że większość dealerów uważa solid-core za lepsze (wymienia się takie jego zalety, jak: łagodzenie lub ucinanie skrajów pasma), trzy z naszych najbardziej popularnych kabli to konstrukcje tego typu.
Zbalansowany czy nie?
Najprostsze modele kabli posiadają budowę współosiową (koaksjalną). Oznacza to, że centralnie umieszczony jest przewodnik (multistrand lub solid-core), otoczony przez izolację i ekran. Sygnał wędruje poprzez przewodnik a jego powrót odbywa się poprzez ekran. Chord wierzy jednak, że lepsze rezultaty są osiągalne poprzez użycie konfiguracji zbalansowanej.
Zbalansowana konstrukcja kabla to dwa identyczne, izolowane i ekranowane przewodniki. Jeden przesyła sygnał, a drugi odpowiada za powrót sygnału i zamyka obwód. Konfiguracja ta zapewnia znacznie lepszy dźwięk. Cały asortyment interkonektów analogowych Chorda ma konstrukcję zbalansowaną.
Dielektryki
Dielektryk (izolator) jest materiałem użytym do odseparowania pary przewodników od siebie i przewodnika od ekranu. Każdy typ izolacji ma inne właściwości. Wiadomo, że im jest on lżejszy, tym jest lepiej. Oczywiście najlepsze jest powietrze, ale na razie jest to niewykonalne. Najlepszym dielektrykiem w praktyce jest Teflon. Jest bardzo wytrzymały i lekki, odporny na wysokie temperatury, a także na wilgoć i utlenianie.
Również polietylen ma wystarczające właściwości, by dobrze spełniać rolę dielektryka. Więc Chord w swoich kablach używa zarówno Teflonu jak i polietylenu. Oczywiście właściwości tych dielektryków można jeszcze polepszyć poprzez „wpuszczenie” do nich pęcherzyków gazu lub powietrza (spienienie). Wypełnia to materiał tysiącami bąbelków, więc w praktyce przewodnik jest w dużej mierze otoczony przez powietrze.
Dielektryki te nie są używane tylko po to, by wpłynąć na jakość dźwięku z racji ich dielektrycznych właściwości, ale także dlatego ponieważ każdy typ izolacji może mieć wpływ na charakterystykę brzmienia przewodu użytego w interkonekcie. By uzyskać najlepsze rezultaty z każdego typu kabla ważne jest ostrożne dopasowanie go do izolatora. Dlatego dla posrebrzanych przewodników stosuje się Teflon, a dla miedzianych polietylen. Jeżeli użyjemy polietylenu, w który wpuszczono gaz lub powietrze, uzyska on niemal te same parametry mierzalne, co Teflon, jednak dźwięk będzie inny.
Wiele innych firm produkujących kable stosuje tradycyjne izolatory jak np. PCV. Jest to najtańsza i niezbyt dobra opcja.
Ekranowanie
Skuteczne ekranowanie jest bardzo ważne i jest jednym z najbardziej krytycznych punktów kabla. W każdym domu jest tak wiele różnych urządzeń elektrycznych, że wpływ zakłóceń jest dużym problemem w zapewnieniu niezakłóconego przesyłu sygnału pomiędzy dwoma urządzeniami hi-fi. Ekran chroni sygnał przed zewnętrznymi zakłóceniami.
Typy ekranowania użyte w kablach Chord:
1. Folia – otacza przewodnik i izolator.
2. Ekran owijany wokół rdzenia – wiele pasm miedzi zawiniętych jest spiralnie dookoła przewodnika i izolatora. Ten typ warkocza jest stosowany w większości kabli elastycznych.
3. Ekran pleciony – to również są pasma miedzi, ale mają formę plecionki nałożonej wokół przewodnika i izolatora.
4. Płaski, pleciony ekran – jest to kombinacja opisana powyżej, ale stosuje się w nim płaską wstęgę, zaplecioną dookoła przewodnika i izolatora. Jest to najbardziej efektywne rozwiązanie, ale także najbardziej kosztowne.
5. Połączenie ekranów – wszystkie typy opisane powyżej są łączone. Uzyskuje się w ten sposób jeszcze lepszą ochronę przed zakłóceniami.
Najlepiej pokazuje to kabel Signature, w którym znajdziemy płaski spleciony ekran, folię i konwencjonalnie założony ekran – uzyskano dzięki temu naprawdę niewiarygodne ekranowanie.
Zewnętrzna powłoka
Zewnętrzna powłoka ma dwa zadania: po pierwsze ma chronić ekranowanie i przewodnik przed zniszczeniem, a po drugie zredukować jakikolwiek szum spowodowany przez ruch lub wibracje.
Jeżeli ekran i przewodnik nie byłyby trzymane w jednym miejscu, tylko byłyby luźno ułożone, wpłynęłoby to na zamianę brzmienia za każdym razem, kiedy kabel byłby poruszony.
Większość naszych przewodów posiada zewnętrzna powłokę wykonaną z PVC i pomimo że materiał ten nie jest dobrym dielektrykiem, zapewnia stabilność mechaniczną, wytrzymałość, a przy tym dobrą elastyczność. Chorus 2, Anthem 2, Signet, Signature Plus i Indigo Plus używają jako powłoki zewnętrznej Teflonu.
Dlaczego kable są kierunkowe?
Prawie wszystkie kable są subiektywnie kierunkowe. Jeżeli mówimy o kierunkowości kabla mamy na myśli to, iż kable podłączone w jedną stronę grają lepiej niż podłączone w drugą. Pomimo wielu badań, nie znaleźliśmy żadnych efektywnych rozwiązań, pozwalających ustalić kierunkowość kabli, a jedynym sposobem na to są odsłuchy. Ustalamy więc kierunek kabli poprzez odsłuch u nas w firmie, lub u dealerów i w fabryce. Rezultaty są wyjątkowo spójne i powtarzalne.
Stopień, w jaki kierunkowość oddziałuje na brzmienie kabla zależy od samego kabla. W niektórych przypadkach różnice są minimalne, w innych dramatycznie się zmieniają się w zależności jak są podłączone. Jeżeli dany kabel został podłączony i przez dłuższy czas już gra – podłączony zgodnie z kierunkiem, albo przeciwnie, powinien być już tak pozostawiony. Zmiana podłączenia po dłuższym czasie jest szkodliwa dla jakości dźwięku.
Wygrzewanie kabli
Wszystkie kable podłączone do systemu hi-fi wymagają tzw. „wygrzewania”. Mimo że brzmi to tajemniczo, jednak słuchając możemy bardzo łatwo stwierdzić różnicę pomiędzy nowym kablem a tym, który już gra około 100 godzin. Nowe kable grają jasno, a bas brzmi „mechanicznie”. Wygrzewanie powoduje uelastycznienie i poukładanie brzmienia, jego zdefiniowanie. Trudno jest jednak zdefiniować jak długo to trwa. Podsumowując: od struktury i materiału użytego do konstrukcji kabli zależy czas, jaki jest potrzebny do wygrzania ich i tym samym osiągnięcia optymalnego brzmienia i stopnia polepszenia dźwięku. Największe zmiany możemy zauważyć w kablach posrebrzanych z Teflonem jako izolacją.
Na długość wygrzewania wpływa również system z jakiego korzystamy oraz rodzaj muzyki, którą słuchamy. Czas ten może się wahać od 3 tygodni do 3 miesięcy. Jest to również zależne od tego, jak długo podczas dnia słuchamy muzyki. Muzyka z dużą dawką wysokich tonów (np. dance) przyspiesza ten proces.
Wtyki
RCA
Wtyki RCA pasują do praktycznie wszystkich komponentów hi-fi; są powszechnie dostępne i łatwo łączą komponenty rożnych marek. Występują w niezliczonej ilości kształtów, rozmiarów, oraz różnorodności materiałów z których są wykonane. Ale pin kontaktowy i kabel uziemienia/sygnału zwrotnego pozostają stałe, niezależnie od marki. Większość wtyków RCA jest pozłacanych. Złoto posiada co prawda większy opór niż miedź, ale nie ulega oksydacji. Miedź utlenia się bardzo szybko, a to powoduje dramatyczny wzrost oporu. Miedź oczywiście jest „otoczona” przez dielektryk, który zapobiega oksydacji. Innym powodem dla którego nie stosuje się samych miedzianych wtyków jest miękkość miedzi, mogąca spowodować rozszerzenie wtyku do punktu, gdzie nie będzie dobrze pasował do gniazda RCA.
Wtyki RCA stosowane przez Chorda są albo pozłacane, albo posrebrzane. Dotyczy to zarówno pinu jak i kabla uziemienia/sygnału zwrotnego. Złoto jest używane dla kabli z miedzianym przewodnikiem, a srebro z przewodnikiem srebrnym.
Wzór wtyków został wybrany głównie ze względu na jakość dźwięku, a także pod kątem mechanicznej wytrzymałości. Używamy tych samych wtyków w większości modeli, a różnice dotyczą tylko średnicy otworu wejściowego i zacisku.
Ilość metalu dookoła wtyczki utrzymywana jest na minimalnym poziomie, jako, że wpływa to na jakość dźwięku. Stosujemy także zacisk, który spójnie i równomiernie ściska kabel – to również zabieg wpływający na jakość dźwięku. Zacisk ten zapobiega odkształceniu się lutowanych przewodników oraz rdzenia.
XLR
Wtyki i gniazda XLR możemy znaleźć w systemach profesjonalnych lub audio wysokiej klasy. Trzy piny połączenia XLR pozwalają na przepływ sygnału w trybie zbalansowanym.
Oznacza to, że urządzenie wysyła sygnał w normalnej formie i drugi, obrócony o 180 stopni. Obydwa sygnały wysyłane są poprzez odseparowane od siebie piny we wtyku XLR i poprzez kabel. Kiedy sygnał dociera do odbiornika, jest sumowany, a dzięki temu usuwany jest z sygnału szum – jedyny który powstaje w trakcie przesyłania sygnału poprzez kabel. I właśnie dlatego większość studiów nagraniowych korzysta z połączeń XLR.
Wtyki XLR na RCA
Wyjście zbalansowane (XLR) może być połączone z wejściem RCA. Odbywa się to poprzez połączenie sygnału do centralnego pinu RCA, uziemienia do ekranu RCA i połączeniu sygnału z odwróconą fazą do uziemienia na wyjściu. To samo może być zrobione w odwrotnym przypadku (wyjście RCA – wejście XLR). Informacja warta zapamiętania: większość wyjść XLR posiada sygnał wyższy o 6 dB niż wyjście RCA, więc jeżeli wybierzemy połączenie XLR na RCA, należy zwrócić uwagę na kontrolę poziomu głośności.
Wtyki DIN
Naim Audio jest praktycznie jedyną firmą ciągle używającą wtyki DIN, ale użytkownicy starszych urządzeń, na przykład Quad, mogą wciąż potrzebować kabli z wtykami tego typu. Wejścia we wzmacniaczach zaopatrzone w gniazda DIN używają 5 pinów podczas, gdy połączenia przedwzmacniaczy ze wzmacniaczami to połączenia 4-pinowe.
Połączenie 5 PIN:
PIN 3: wejście lewe
PIN 5: wejście prawe
PIN 2: uziemienie/ekran
PIN 1: lewe wyjście (tylko gniazdo Tape)
PIN 4: prawe wejście (tylko gniazdo Tape)
Piny, które przesyłają sygnał z wyjścia CD do przedwzmacniacza pomiędzy sprzętem Naima lub Quada:
Naim:
PIN 1: lewe wyjście
PIN 2: niepodłączony. Naim używa tego pinu do przesyłania 24-woltowego napięcia od wzmacniacza do przedwzmacniacza.
PIN 3: uziemienie/ekran
PIN 4: prawe wyjście
Quad:
PIN 1: lewe wyjście
PIN 2: uziemienie/ekran
PIN 3: prawe wyjście
Są to najbardziej powszechne połączenia DIN. Jednakże starszy typ sprzętu może posiadać inną konfigurację wejść w tym standardzie. Należy w tym celu zasięgnąć porady u dystrybutora danego sprzętu.
Wtyki BNC
Wtyki BNC są używane do połączeń gniazd, które możemy znaleźć w niektórych starszych przedwzmacniaczach Naima oraz w ekranach plazmowych lub projektorach (wejścia wideo lub cyfrowe). Wtyk BNC jest idealny dla przesyłu obrazu lub cyfrowego sygnału., ponieważ obydwa sygnały (cyfrowy lub video) charakteryzują się impedancją 75 Ohm, a wtyk BNC jest zbudowany tak, by przesyłać ten sygnał i również posiada impedancję 75 Ohm. Chord stosuje wtyki posrebrzane.